Od 1 stycznia 2026 r. w całej Polsce obowiązuje nowy standard żywienia pacjentów hospitalizowanych. Rozwiązanie, wprowadzone rozporządzeniem Ministra Zdrowia, kończy etap pilotażowy i na stałe porządkuje zasady finansowania oraz organizacji żywienia w szpitalach. Jego celem jest zapewnienie pacjentom jednakowej, wysokiej jakości posiłków – niezależnie od miejsca leczenia.
Nowy standard żywienia stanowi uzupełnienie dotychczasowego finansowania wyżywienia pacjentów. Jednocześnie nakłada na podmioty lecznicze obowiązek spełnienia podwyższonych wymagań jakościowych, obejmujących zarówno wartość odżywczą posiłków, jak i ich dostosowanie do stanu zdrowia pacjentów oraz zaleceń lekarskich.
Od pilotażu do rozwiązania systemowego
Doświadczenia zdobyte podczas realizacji programu „Dobry posiłek w szpitalu”, prowadzonego od 2023 roku, pozwoliły ocenić rzeczywiste potrzeby pacjentów oraz faktyczne koszty ponoszone przez placówki medyczne. Analiza tych danych stała się podstawą do opracowania docelowego modelu, który został trwale włączony do wyceny świadczeń szpitalnych finansowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia.
– Nowy standard żywienia wzmacnia możliwości finansowe szpitali i wprowadza jasne, jednolite zasady obowiązujące w całym kraju. Dzięki temu zarządzający placówkami otrzymują realne narzędzie do podnoszenia jakości opieki nad pacjentami – podkreśla wiceminister zdrowia Tomasz Maciejewski.
Finansowanie oparte na rzeczywistych kosztach
Wysokość dodatkowych środków została ustalona na podstawie danych kosztowych przekazanych przez szpitale uczestniczące w pilotażu. Z analiz wynika, że zdecydowana większość placówek ponosiła dodatkowe wydatki na żywienie pacjentów na poziomie nieprzekraczającym 25 zł na osobę.
– Oparcie wyceny na rzeczywistych danych pozwoliło stworzyć rozwiązanie adekwatne do faktycznych warunków funkcjonowania szpitali, a nie jedynie na teoretycznych założeniach – zaznacza prezes AOTMiT Daniel Rutkowski.
Zgodnie z analizą NFZ, całkowity koszt wdrożenia nowego standardu żywienia wyniesie około 895,8 mln zł rocznie. Jest to kwota porównywalna z wydatkami ponoszonymi w ramach programu pilotażowego w 2024 roku.
Żywienie jako element świadczenia zdrowotnego
W przeciwieństwie do pilotażu, nowy standard żywienia nie funkcjonuje jako odrębny mechanizm finansowania. Został on uwzględniony bezpośrednio w wycenie hospitalizacji, co odzwierciedla fakt, że żywienie pacjentów jest integralną częścią procesu leczenia.
– Włączenie standardu żywienia do systemowej wyceny świadczeń zapewnia spójność organizacyjną i finansową oraz sprzyja rzeczywistemu podnoszeniu jakości usług – wskazuje prezes NFZ Filip Nowak.
Okres dostosowawczy i nadzór
Placówki medyczne mają czas na pełne wdrożenie nowych wymagań do 31 sierpnia 2026 r. Po zakończeniu trzeciego kwartału NFZ dokona weryfikacji spełnienia standardu na podstawie składanych oświadczeń. W przypadku braku zgodności z wymaganiami możliwe będzie zastosowanie mechanizmu korygującego.
Wyższe wymagania jakościowe
Nowy standard żywienia zakłada, że posiłki serwowane pacjentom będą odpowiednio zbilansowane, urozmaicone i dostosowane do ich potrzeb zdrowotnych. Jadłospisy mają być przygotowywane przez dietetyków zgodnie z aktualną wiedzą medyczną i normami żywienia. Szpitale zostały również zobowiązane do prowadzenia kontroli jakości posiłków oraz do publikowania jadłospisów i informacji o żywieniu na swoich stronach internetowych.
Źródło: Ministerstwo Zdrowia