Keratyna z owczej wełny i ludzkich włosów – przełom w regeneracji szkliwa zębów
Szkliwo, czyli twarda warstwa pokrywająca koronę zęba, jest najtwardszą tkanką w organizmie człowieka. Chroni przed działaniem bakterii, kwasów i urazami mechanicznymi. Jednak w przeciwieństwie do kości szkliwo nie posiada zdolności regeneracyjnych – raz utracone, nie odrasta. Dlatego od dziesięcioleci naukowcy poszukują skutecznych metod jego odbudowy. Najnowsze odkrycie badaczy z King’s College London daje nadzieję na przełom w tej dziedzinie. Uczeni wykazali, że keratyna – białko występujące we włosach i wełnie – może stać się materiałem do naturalnej odbudowy szkliwa (Washington Post, 2025).
Jak działa keratyna?
Keratyna to białko strukturalne, które tworzy włosy, paznokcie, skórę oraz wełnę zwierzęcą. Zespół kierowany przez dr. Sherifa Elsharkawy’ego i doktorantkę Sarę Gamea zbadał jej potencjał w stomatologii. W eksperymentach laboratoryjnych na powierzchnię uszkodzonych zębów nanoszono cienką warstwę keratyny, a następnie poddawano ją działaniu śliny. To właśnie zawarte w niej minerały – wapń i fosforany – wiązały się z białkiem, tworząc strukturę kryształopodobną, zbliżoną do naturalnego szkliwa (Live Science, 2025).
Uzyskana warstwa nie tylko wykazywała dużą twardość, ale też lepszą estetykę niż tradycyjne żywice dentystyczne. Co więcej, badacze odnotowali, że była pięć do sześciu razy twardsza od standardowych materiałów stosowanych w stomatologii zachowawczej (Polityka Zdrowotna, 2025). To sugeruje, że keratyna może nie tylko zabezpieczać zęby, lecz również realnie je wzmacniać.
Dlaczego to odkrycie jest ważne?
Dotychczasowe metody ochrony i remineralizacji szkliwa opierają się głównie na fluoryzacji i stosowaniu żywic kompozytowych. Fluor wspiera procesy remineralizacji, ale nie potrafi odtworzyć w pełni utraconej struktury szkliwa. Z kolei wypełnienia kompozytowe, choć skuteczne, różnią się pod względem koloru, połysku i twardości od naturalnych zębów (New York Post, 2025).
Keratyna wnosi trzy zasadnicze korzyści:
- Regeneracja, a nie tylko ochrona – warstwa przypominająca szkliwo może odtworzyć naturalną barierę zęba.
- Estetyka – powłoka lepiej odzwierciedla kolor naturalnego szkliwa niż plastikowe wypełnienia.
- Ekologia – keratyna może być pozyskiwana z materiałów odpadowych, takich jak włosy czy wełna, co czyni proces bardziej zrównoważonym (Times of India, 2025).
Potencjalne zastosowania
Badacze przewidują, że keratyna znajdzie zastosowanie w różnych formach:
- Pasta do zębów – do codziennego użytku, stopniowo odbudowująca szkliwo.
- Żel stomatologiczny – nakładany profesjonalnie przez dentystów, działający jak powłoka ochronna.
- Preparaty profilaktyczne – chroniące szczególnie osoby z wysokim ryzykiem erozji szkliwa, np. pacjentów z refluksem czy nawykowym spożyciem napojów gazowanych (Washington Post, 2025).
Kiedy na rynku?
Zespół King’s College London przewiduje, że produkty oparte na keratynie mogą pojawić się na rynku już w ciągu 2–3 lat. Będą jednak musiały przejść rygorystyczne badania kliniczne i procesy certyfikacyjne. Eksperci podkreślają, że nawet jeśli wstępne wyniki są obiecujące, potrzeba czasu na potwierdzenie bezpieczeństwa i skuteczności tej metody u szerokiej populacji (Washington Post, 2025; New York Post, 2025).
Niektórzy specjaliści zwracają uwagę, że wdrożenie takiej technologii w praktyce stomatologicznej może potrwać dłużej – nawet do dekady – ze względu na konieczność dostosowania procedur oraz kosztów produkcji (Washington Post, 2025).
Podsumowanie
Odkrycie naukowców z King’s College London daje nadzieję na prawdziwą rewolucję w stomatologii. Keratyna, naturalne białko obecne w codziennym otoczeniu, może stać się kluczem do odbudowy szkliwa – tkanki dotąd uznawanej za nieregenerowalną. Jeśli dalsze badania potwierdzą te wyniki, już wkrótce zwykła pasta do zębów może stać się narzędziem regeneracji, a nie jedynie ochrony naszego uśmiechu.
Bibliografia (APA)
Live Science. (2025, August 14). Keratin extracted from sheep’s wool repairs teeth in breakthrough. https://www.livescience.com/health/keratin-extracted-from-sheeps-wool-repairs-teeth-in-breakthrough
New York Post. (2025, August 13). Toothpaste made out of hair could be on shelves in two years – scientists say it’s the secret to stopping tooth decay. https://nypost.com/2025/08/13/health/toothpaste-made-out-of-hair-could-be-on-shelves-in-two-years
Polityka Zdrowotna. (2025). Przełom w stomatologii – keratyna może odbudować szkliwo. https://politykazdrowotna.com/artykul/przelom-w-stomatologii-n1769013
Times of India. (2025, August 18). Toothpaste made from hair: A sustainable innovation to repair teeth naturally. https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/health-fitness/health-news/toothpaste-made-from-hair-a-sustainable-innovation-to-repair-teeth-naturally/articleshow/123286527.cms
Washington Post. (2025, August 15). The potential key to upgrading toothpaste? Sheep’s wool and human hair.https://www.washingtonpost.com/science/2025/08/15/keratin-tooth-enamel-repair-hair
Przeczytaj nasze inne publikacje:
- Nowe kompetencje asystentek stomatologicznych. Co zmienia rozporządzenie z 2025 roku?
- Zintegrowana opieka nad pacjentem z glejakiem mózgu w terminalnej fazie choroby – studium przypadku i rola zespołu terapeutycznego
- Sztuczna inteligencja w diagnostyce stomatologicznej – nowa era precyzyjnej opieki dentystycznej
