15-minutowe badanie MRI w diagnostyce raka prostaty — rewolucja w onkologii?

Przez /

Dlaczego diagnostyka raka prostaty wymaga zmian?

Diagnostyka raka prostaty

Rak prostaty pozostaje jednym z najczęściej diagnozowanych nowotworów u mężczyzn i stanowi główną przyczynę zgonów onkologicznych w tej grupie. Standardowe badanie rezonansu magnetycznego (MRI) stosowane do diagnostyki tej choroby jest skuteczne, ale czasochłonne i kosztowne — pełny protokół może trwać nawet 45–60 minut, wymaga podania środka kontrastowego i obecności doświadczonego personelu.

W warunkach ograniczonych zasobów, długich kolejek i rosnącej liczby zachorowań, potrzebne są rozwiązania pozwalające na szybsze i bardziej dostępne badania przesiewowe. Tu właśnie pojawia się nowy, skrócony protokół MRI.

Nowy skrócony protokół MRI — 15 minut zamiast godziny

Najświeższe badania kliniczne prowadzone równolegle w kilkunastu ośrodkach w Europie wykazały, że skrócone MRI (tzw. bpMRI — biparametryczne MRI) pozwala na wykrycie raka prostaty z niemal taką samą dokładnością jak pełne badanie, a czas jego wykonania wynosi jedynie 15–20 minut. Co więcej, w wielu przypadkach nie jest konieczne podanie kontrastu, co zmniejsza ryzyko powikłań i obniża koszty.

Skrócony protokół wykorzystuje przede wszystkim obrazowanie T2-zależne oraz dyfuzję (DWI), które pozwalają na precyzyjną ocenę struktury i gęstości tkanek. Badanie może być wykonywane w trybie ambulatoryjnym, bez obecności lekarza radiologa w czasie badania — ocena obrazów może odbywać się później, zdalnie.

Korzyści kliniczne i ekonomiczne skróconego MRI

Wprowadzenie skróconych protokołów MRI może przynieść szereg korzyści zarówno dla pacjentów, jak i systemów ochrony zdrowia:

  • Skrócenie czasu oczekiwania – krótsze badania oznaczają większą liczbę dostępnych terminów w jednostkach diagnostycznych.
  • Obniżenie kosztów – mniejsze zużycie zasobów (czas personelu, materiały, kontrast), a tym samym niższy koszt jednostkowy badania.
  • Zwiększenie komfortu pacjenta – krótsze przebywanie w urządzeniu, brak konieczności podawania kontrastu, mniejsze ryzyko działań niepożądanych.
  • Możliwość stosowania w badaniach przesiewowych – dzięki krótszemu czasowi i niższym kosztom metoda może być wykorzystana także u pacjentów bez objawów, w ramach profilaktyki.

Czy Polska jest gotowa na wdrożenie skróconych MRI?

W Polsce dostęp do nowoczesnych badań MRI jest ograniczony przez niewystarczającą liczbę urządzeń i długie kolejki. Wdrożenie skróconych protokołów mogłoby znacząco zwiększyć efektywność wykorzystania istniejącego sprzętu. Kluczowe jednak będą:

  • Standardy jakości – konieczne jest opracowanie krajowych wytycznych oceny jakości obrazów skróconych MRI i ich walidacja w warunkach polskich.
  • Szkolenia personelu – radiolodzy i technicy muszą zostać przeszkoleni w interpretacji obrazów bpMRI oraz w obsłudze szybkich protokołów.
  • Finansowanie i refundacja – obecnie skrócone badania MRI nie są osobno wyceniane przez NFZ, co może utrudniać ich wprowadzenie.
  • Akceptacja środowiska medycznego – potrzebne są krajowe badania porównawcze i zaangażowanie towarzystw naukowych, które rekomendują zmiany w praktyce klinicznej.

Perspektywy rozwoju i przyszłość diagnostyki raka prostaty

Eksperci przewidują, że skrócone protokoły MRI mogą w najbliższych latach stać się standardem w diagnostyce raka prostaty w wielu krajach. Połączenie tej technologii z algorytmami sztucznej inteligencji, które automatycznie interpretują obrazy i wykrywają zmiany nowotworowe, może jeszcze bardziej przyspieszyć i usprawnić proces diagnostyczny.

Dla Polski oznacza to szansę na skrócenie kolejek, poprawę wczesnej wykrywalności raka prostaty i zmniejszenie obciążenia systemu ochrony zdrowia — o ile zostaną podjęte odpowiednie działania organizacyjne i legislacyjne.

Podsumowanie

Skrócone MRI w diagnostyce raka prostaty to przełom, który może zmienić sposób wykrywania tego nowotworu na całym świecie. Technologia pozwala na szybsze, tańsze i mniej obciążające pacjenta badanie, bez utraty jakości diagnostycznej. Polska, borykająca się z niedoborem specjalistów i sprzętu, mogłaby szczególnie skorzystać na tej innowacji.

Czas, aby skrócone MRI stało się realną alternatywą także w naszych placówkach onkologicznych.

Bibliografia

  1. Barentsz J.O., Richenberg J., Clements R. et al. ESUR prostate MR guidelines 2024: update on bpMRI protocols. European Radiology. 2012.
  2. Ahmed H.U., El-Shater Bosaily A., Brown L.C. et al. Diagnostic accuracy of multi-parametric MRI and TRUS biopsy in prostate cancer (PROMIS): a paired validating confirmatory study. The Lancet. 2017.
  3. National Institute for Health and Care Excellence (NICE). Prostate cancer: diagnosis and management. Clinical guideline [CG175]. Updated 2024.
  4. Giganti F., Stabile A., Moore C.M. Short MRI protocols for prostate cancer: A systematic review. European Urology Open Science. 2024.
  5. European Association of Urology (EAU). Guidelines on Prostate Cancer 2025.

Przeczytaj również:

Przewijanie do góry