23 października 2025 roku Minister Zdrowia podpisała zmiany w rozporządzeniu w sprawie standardu organizacyjnego opieki okołoporodowej. Nowelizacja przepisów ma na celu zapewnienie każdej kobiecie i jej dziecku bezpiecznej, godnej i równej opieki – niezależnie od miejsca zamieszkania. Zmienione przepisy podkreślają konieczność podmiotowego traktowania rodzących, partnerskiej współpracy z personelem medycznym oraz respektowania praw pacjenta.
Zmiany w rozporządzeniu w sprawie standardu organizacyjnego opieki okołoporodowej
Nowe standardy mają uporządkować i ujednolicić sposób postępowania wobec kobiety w okresie ciąży, porodu, połogu i opieki nad noworodkiem. Przy ich opracowaniu wzięto pod uwagę zarówno potrzeby medyczne, jak i emocjonalne kobiet oraz ich rodzin.
Szerszy dostęp do znieczuleń i nowoczesne metody łagodzenia bólu
Jednym z kluczowych elementów zmian jest poprawa dostępu do znieczuleń zewnątrzoponowych w czasie porodu. Każdy podmiot leczniczy będzie zobowiązany zapewnić rodzącym możliwość skorzystania z co najmniej jednej metody farmakologicznego łagodzenia bólu. Dodatkowo szpitale mają obowiązek informowania na swoich stronach internetowych o wszystkich dostępnych metodach uśmierzania bólu, tak aby kobieta mogła dokonać świadomego wyboru.
Rozporządzenie doprecyzowuje również zasady podawania opioidów i innych środków farmakologicznych, a także określa wymogi organizacyjne, które muszą zostać spełnione, aby umożliwić wykonywanie kilku znieczuleń jednocześnie. Ważnym krokiem jest także zwiększenie roli położnych anestezjologicznych, które będą aktywnie uczestniczyć w opiece nad rodzącymi kobietami.
Niezakłócony kontakt matki z dzieckiem
Nowe przepisy wprowadzają obowiązek zapewnienia co najmniej dwugodzinnego, nieprzerwanego kontaktu matki z noworodkiem „skóra do skóry”. Kontakt ten nie powinien być przerywany rutynowymi czynnościami medycznymi, takimi jak ważenie czy mierzenie dziecka. Zapis ten obejmuje zarówno porody naturalne, jak i cesarskie cięcia, co oznacza, że każda kobieta – niezależnie od sposobu zakończenia ciąży – będzie mogła doświadczyć pierwszego kontaktu z dzieckiem w atmosferze spokoju i bliskości.
Rozporządzenie dopuszcza również możliwość spożywania przez rodzącą lekkostrawnych, płynnych posiłków w trakcie porodu, bez konieczności uzyskiwania zgody personelu. To zmiana, która ma na celu zwiększenie komfortu i poczucia bezpieczeństwa kobiet w tak ważnym momencie.
Większe wsparcie w karmieniu piersią i opieki okołoporodowej
Szczególny nacisk położono na przygotowanie kobiet do karmienia piersią i właściwego żywienia noworodka. Kobiety będą otrzymywać nie tylko informacje, ale także praktyczne wsparcie laktacyjne – zarówno podczas pobytu w szpitalu, jak i w domu.
Położne z podstawowej opieki zdrowotnej będą mogły wykonywać wizyty patronażowe również u dzieci urodzonych przedwcześnie lub długo hospitalizowanych. Każda kobieta w okresie połogu, także ta, która utraciła dziecko lub której dziecko przebywa w szpitalu, ma mieć zapewnioną profesjonalną opiekę położnej w miejscu zamieszkania lub pobytu.
Wsparcie w sytuacjach szczególnych
Nowe standardy obejmują także szczególną opieką kobiety, które doświadczyły poronienia, urodziły dziecko martwe, niezdolne do życia lub z ciężkimi wadami wrodzonymi. Kobiety te nie będą umieszczane w salach razem z matkami noworodków, co ma zapobiec pogłębianiu ich traumy. Zostaną im zapewnione jednoosobowe pokoje, chyba że same zdecydują inaczej.
Rozporządzenie precyzuje również, że podmiot leczniczy ma obowiązek – na życzenie kobiety – przekazać odpowiednio zabezpieczony materiał z poronienia w celu przeprowadzenia badań genetycznych. Kobiety w sytuacjach szczególnych będą miały zapewniony łatwiejszy dostęp do opieki położnej oraz świadczeń zdrowotnych dostosowanych do ich indywidualnych potrzeb.
Efekt współpracy ekspertów
Zmiany w standardach opieki okołoporodowej to wynik pracy interdyscyplinarnego zespołu ekspertów ds. poprawy bezpieczeństwa zdrowotnego kobiet, powołanego przez Minister Zdrowia 6 maja 2024 roku. W skład zespołu weszli specjaliści z różnych dziedzin medycyny, położnictwa, psychologii oraz przedstawiciele organizacji wspierających kobiety w ciąży i w okresie poporodowym.
Nowe rozporządzenie wchodzi w życie po upływie sześciu miesięcy od dnia jego ogłoszenia, co pozwoli podmiotom leczniczym odpowiednio przygotować się do wprowadzenia zmian.
Wprowadzone regulacje mają wzmocnić bezpieczeństwo i komfort kobiet oraz ich dzieci, a także ujednolicić jakość opieki okołoporodowej w całym kraju. To krok w stronę nowoczesnego, empatycznego i zorientowanego na potrzeby pacjentki systemu opieki zdrowotnej.
To również może Cię zainteresować:
Odnośnik zwrotny: Ministerstwo Zdrowia: Interdyscyplinarność w ochronie zdrowia