Rada Ministrów przyjęła projekt nowych przepisów
Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy zmieniającej przepisy dotyczące ochrony zdrowia przed skutkami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych. Projekt został przygotowany przez Ministerstwo Zdrowia i przedstawiony podczas posiedzenia rządu przez wiceminister zdrowia Katarzynę Kęcką. Najważniejszą zmianą proponowaną w nowych przepisach jest całkowity zakaz sprzedaży jednorazowych e-papierosów w Polsce.
Nowe regulacje mają objąć zarówno jednorazowe e-papierosy zawierające nikotynę, jak i te, które jej nie zawierają. Według resortu zdrowia głównym celem zmian jest ochrona zdrowia publicznego, szczególnie wśród młodych ludzi, którzy coraz częściej sięgają po tego typu produkty.
Projekt ustawy jest częścią szerszej strategii ograniczania używania nikotyny i wyrobów tytoniowych w Polsce.
Dlaczego rząd chce zakazać jednorazowych e-papierosów
Ministerstwo Zdrowia wskazuje, że jednorazowe e-papierosy stały się w ostatnich latach szczególnie popularne wśród młodzieży i młodych dorosłych. Produkty te są łatwo dostępne, często mają atrakcyjne smaki i kolorowe opakowania, które mogą zachęcać osoby wcześniej niepalące do eksperymentowania z nikotyną.
Zdaniem ekspertów używanie e-papierosów może zwiększać ryzyko rozpoczęcia palenia tradycyjnych papierosów. Nikotyna jest substancją silnie uzależniającą, a jej regularne przyjmowanie może prowadzić do rozwoju uzależnienia oraz zwiększać ryzyko chorób serca, układu oddechowego czy nowotworów.
Rząd podkreśla również, że palenie tytoniu wciąż pozostaje jedną z najważniejszych możliwych do uniknięcia przyczyn zgonów. Według szacunków ekonomiczne skutki palenia w Polsce wynoszą około 57 miliardów złotych rocznie. Kwota ta obejmuje zarówno koszty leczenia chorób związanych z paleniem, jak i straty gospodarcze wynikające z obniżonej produktywności czy absencji w pracy.
Wzrost popularności e-papierosów
Jednym z powodów wprowadzenia nowych przepisów jest gwałtowny wzrost liczby produktów związanych z e-papierosami na rynku. W ostatnich latach liczba zgłoszeń papierosów elektronicznych oraz płynów do nich w europejskim systemie rejestracji produktów tytoniowych wzrosła niemal czterokrotnie.
Rozwój rynku sprawił, że w sprzedaży pojawiło się wiele nowych produktów, często o atrakcyjnych smakach i formach. Zdaniem Ministerstwa Zdrowia taka sytuacja może zwiększać ryzyko uzależnienia od nikotyny, zwłaszcza wśród młodych osób, które wcześniej nie korzystały z produktów tytoniowych.
Dlatego projekt ustawy ma na celu ograniczenie dostępności najbardziej popularnych wśród młodzieży produktów nikotynowych.
Zakaz sprzedaży jednorazowych e-papierosów
Najważniejszym elementem nowych przepisów jest wprowadzenie zakazu sprzedaży jednorazowych papierosów elektronicznych. Oznacza to, że po wejściu w życie ustawy produkty te nie będą mogły być wprowadzane do obrotu w Polsce.
Zakaz będzie obejmował zarówno sprzedaż w sklepach stacjonarnych, jak i sprzedaż internetową. Ograniczenia będą dotyczyć wszystkich jednorazowych e-papierosów – niezależnie od tego, czy zawierają nikotynę, czy też są jej pozbawione.
Rząd podkreśla, że nawet produkty bez nikotyny mogą zachęcać młodych ludzi do sięgania w przyszłości po wyroby nikotynowe, dlatego również one mają zostać objęte zakazem.
Nowa definicja jednorazowego e-papierosa
Projekt ustawy wprowadza także nową definicję jednorazowego papierosa elektronicznego. Zgodnie z proponowanymi przepisami będzie to urządzenie, którego nie można ponownie napełnić płynem ani używać z wymiennymi wkładami.
Taka definicja ma zapobiec próbom obchodzenia przepisów poprzez wprowadzanie na rynek produktów bardzo podobnych do jednorazowych e-papierosów, ale formalnie spełniających inne kryteria.
Ograniczenia dla innych produktów nikotynowych
Projekt ustawy przewiduje również zakaz sprzedaży niektórych produktów zawierających nikotynę, które nie są klasyfikowane jako wyroby tytoniowe ani produkty powiązane z tytoniem.
Chodzi między innymi o nowe formy produktów nikotynowych pojawiające się na rynku. Wyjątkiem będą jedynie produkty dopuszczone jako leki, wyroby medyczne, żywność lub pasza, które muszą spełniać rygorystyczne wymagania bezpieczeństwa.
Wprowadzenie takich regulacji ma zapobiec pojawianiu się na rynku nowych produktów nikotynowych omijających dotychczasowe przepisy.
Surowe kary za łamanie przepisów
Projekt ustawy przewiduje także sankcje dla firm i osób, które będą próbowały wprowadzać do sprzedaży zakazane produkty. Za naruszenie przepisów ma grozić grzywna do 200 tysięcy złotych, kara ograniczenia wolności lub obie te kary łącznie.
Takie rozwiązanie ma skutecznie zniechęcić sprzedawców do oferowania nielegalnych produktów na rynku.
Większa kontrola nad e-papierosami
Nowe przepisy zakładają również wzmocnienie kontroli nad składem i bezpieczeństwem e-papierosów oraz płynów do nich. Inspekcja Sanitarna oraz Inspekcja Handlowa będą mogły zlecać badania laboratoryjne, które pozwolą sprawdzić skład chemiczny płynów oraz emisję substancji z tych urządzeń.
Dzięki temu możliwe będzie wykrywanie produktów niespełniających norm bezpieczeństwa i potencjalnie zagrażających zdrowiu użytkowników.
Dodatkowo na opakowaniach e-papierosów oraz pojemników z płynem będzie musiał znaleźć się specjalny identyfikator produktu, który ułatwi kontrolę i identyfikację wyrobów dostępnych na rynku.
Ograniczenia smaków w woreczkach nikotynowych
Projekt ustawy wprowadza także zmiany dotyczące woreczków nikotynowych. Zgodnie z proponowanymi przepisami produkty te będą mogły zawierać wyłącznie składniki nadające zapach lub smak tytoniu.
Oznacza to ograniczenie popularnych smaków owocowych czy słodkich, które – zdaniem ekspertów – są szczególnie atrakcyjne dla młodych użytkowników.
Okres przejściowy dla sprzedawców
Po wejściu w życie ustawy przedsiębiorcy będą mieli określony czas na dostosowanie się do nowych przepisów. Produkty niespełniające nowych wymagań będą mogły pozostawać w sprzedaży maksymalnie przez sześć miesięcy od momentu wejścia w życie ustawy.
Po upływie tego okresu sprzedaż takich produktów stanie się nielegalna.
Konieczna zgoda Komisji Europejskiej
Wprowadzenie zakazu sprzedaży jednorazowych e-papierosów zawierających nikotynę wymaga uzyskania zgody Komisji Europejskiej. Wynika to z przepisów unijnej dyrektywy dotyczącej wyrobów tytoniowych.
Podobne rozwiązania wprowadzają już inne państwa europejskie, w tym Belgia, Holandia oraz Francja. Zdaniem polskiego rządu potwierdza to kierunek działań podejmowanych w Europie w celu ograniczenia używania produktów nikotynowych.
Nowe przepisy mają wejść w życie za pół roku
Zgodnie z projektem ustawy nowe przepisy mają zacząć obowiązywać po sześciu miesiącach od ich ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. Okres ten ma pozwolić producentom i sprzedawcom na dostosowanie się do nowych regulacji.
Ministerstwo Zdrowia podkreśla, że celem zmian jest przede wszystkim ochrona zdrowia publicznego, zwłaszcza młodych ludzi, którzy są najbardziej narażeni na uzależnienie od nikotyny.
Zdaniem ekspertów wprowadzenie zakazu jednorazowych e-papierosów może być jednym z ważniejszych kroków w ograniczaniu używania produktów nikotynowych w Polsce w najbliższych latach.
Źródło: Rada Ministrów zadecydowała ws. jednorazowych papierosów