Przewlekły katar, niedrożność nosa, ból twarzy i nawracające infekcje zatok nie zawsze mają źródło w schorzeniach laryngologicznych. U części pacjentów przyczyną dolegliwości są stany zapalne zębów lub powikłania leczenia stomatologicznego. Eksperci zwracają uwagę, że szczególnie przy jednostronnych, nawracających problemach z zatokami warto rozważyć diagnostykę obejmującą zarówno laryngologię, jak i stomatologię.
Źródło grafiki: Wikimedia Commons – Gray159.png
Dlaczego chore zęby mogą powodować zapalenie zatok?
Zatoki szczękowe znajdują się w bezpośrednim sąsiedztwie korzeni górnych zębów, szczególnie przedtrzonowych i trzonowych. U niektórych osób struktury te są oddzielone jedynie cienką warstwą kości.
Tak bliskie położenie anatomiczne sprawia, że procesy zapalne rozwijające się w obrębie zębów i otaczających je tkanek mogą oddziaływać na błonę śluzową zatoki szczękowej.
Problem ten określa się jako zębopochodne zapalenie zatoki szczękowej. Może ono wiązać się między innymi ze zmianami zapalnymi w okolicy korzeni zębów lub powikłaniami zabiegów stomatologicznych.
Co istotne, pacjent nie zawsze odczuwa charakterystyczny ból zęba. Zdarza się, że dominują objawy przypominające typowe schorzenie laryngologiczne.
W konsekwencji chory może przez dłuższy czas leczyć dolegliwości ze strony zatok, nie wiedząc, że źródło problemu znajduje się w jamie ustnej.
Jakie objawy powinny zwrócić uwagę?
Zębopochodne zapalenie zatoki szczękowej może objawiać się podobnie do innych postaci zapalenia zatok przynosowych.
Do możliwych dolegliwości należą:
- przewlekła lub nawracająca niedrożność nosa,
- wydzielina z nosa, niekiedy ropna,
- uczucie rozpierania lub bólu w obrębie policzka,
- nawracające dolegliwości zatokowe,
- osłabienie węchu,
- nieprzyjemny zapach odczuwany w nosie.
Szczególną uwagę należy zwrócić na objawy występujące głównie po jednej stronie twarzy. Nie oznaczają one automatycznie przyczyny stomatologicznej, ale mogą stanowić wskazanie do poszerzenia diagnostyki.
Jak podkreśla dr hab. n. med. Michał Michalik, założyciel i Dyrektor Medyczny Centrum Medycznego MML:
„Przewlekłe lub nawracające zapalenia zatok, szczególnie jednostronne, powinny skłaniać do szerszej diagnostyki”.
Ekspert zwraca uwagę, że bez rozpoznania rzeczywistego źródła dolegliwości trudno oczekiwać trwałego efektu leczenia.
Dlaczego samo leczenie zatok może nie wystarczyć?
W przypadku zapalenia zatoki o podłożu zębowym leczenie objawów laryngologicznych nie zawsze rozwiązuje przyczynę choroby.
Jeżeli ognisko zapalne nadal znajduje się w obrębie zęba lub tkanek okołowierzchołkowych, dolegliwości mogą utrzymywać się albo nawracać.
Dlatego tak ważne jest ustalenie, czy problem ma charakter wyłącznie laryngologiczny, stomatologiczny, czy też wymaga współpracy obu specjalistów.
Postępowanie zależy od indywidualnej sytuacji klinicznej. Może obejmować leczenie przyczynowe w obrębie jamy ustnej, terapię laryngologiczną, a w wybranych przypadkach także leczenie zabiegowe.
Nie każda osoba z przewlekłym zapaleniem zatok wymaga leczenia stomatologicznego. Kluczowe jest prawidłowe rozpoznanie, a nie automatyczne przypisywanie objawów choremu zębowi.
Laryngolog i stomatolog – wspólna diagnostyka pacjenta
Znaczenie współpracy między specjalistami było jednym z głównych tematów konferencji „Wspólny pacjent – gdzie spotykają się laryngolog i stomatolog?”, która odbyła się 17 października 2026 roku.
Wydarzenie zostało zorganizowane przez Centrum Medyczne MML we współpracy z Medicover Stomatologia.
Eksperci podkreślali, że granice między specjalizacjami nie zawsze odpowiadają rzeczywistym mechanizmom chorób. Jeden problem zdrowotny może wymagać wiedzy z kilku dziedzin medycyny.
W przypadku nawracających dolegliwości zatokowych diagnostyka może obejmować ocenę laryngologiczną oraz badanie stomatologiczne. W zależności od wskazań lekarz może również zlecić odpowiednie badania obrazowe.
Celem jest nie tylko potwierdzenie obecności stanu zapalnego, ale przede wszystkim ustalenie jego przyczyny i zaplanowanie skutecznego leczenia.
Źródło: Materiały prasowe Centrum Medycznego MML / Medicover Stomatologia.
Jeden pacjent, kilka specjalizacji
Współpraca laryngologów i stomatologów ma znaczenie również w innych obszarach medycyny.
Podczas konferencji zwrócono uwagę między innymi na diagnostykę zaburzeń oddychania podczas snu, wad szczękowo-twarzowych oraz przewlekłych stanów zapalnych wymagających zaangażowania kilku specjalistów.
W takich sytuacjach odpowiednio skoordynowana opieka może ograniczać liczbę zbędnych konsultacji, skracać drogę do rozpoznania i zwiększać poczucie bezpieczeństwa pacjenta.
Jak zaznacza dr hab. n. med. Michał Michalik:
„Pacjent nie powinien sam zastanawiać się, czy jego problem należy do laryngologa, stomatologa czy chirurga szczękowo-twarzowego”.
Odpowiedzialność za właściwe ukierunkowanie diagnostyki powinna spoczywać na współpracujących ze sobą specjalistach.
Zdrowie jamy ustnej ma znaczenie dla całego organizmu
Związek między stomatologią a laryngologią jest jednym z przykładów pokazujących, że zdrowia jamy ustnej nie należy rozpatrywać w oderwaniu od pozostałych układów organizmu.
Nieleczone stany zapalne mogą wpływać na sąsiednie struktury anatomiczne, a objawy choroby nie zawsze jednoznacznie wskazują na miejsce jej powstania.
– W Medicover Stomatologia od lat obserwujemy, jak silnie zdrowie jamy ustnej wpływa na funkcjonowanie całego organizmu – podkreśla lek. dent. Piotr Gutowski.
Ekspert zwraca również uwagę na znaczenie współpracy specjalistów oraz organizacji diagnostyki wokół potrzeb pacjenta.
Takie podejście wpisuje się w szerszy kierunek rozwoju opieki zdrowotnej, w którym istotna staje się nie tylko skuteczność pojedynczej procedury, ale również koordynacja całego procesu leczenia.
Kiedy warto rozszerzyć diagnostykę?
Jeżeli zapalenie zatok nawraca, utrzymuje się pomimo leczenia albo dotyczy przede wszystkim jednej strony, warto omówić z lekarzem możliwość przyczyny stomatologicznej.
Szczególnie istotne może być poinformowanie specjalisty o wcześniejszym leczeniu kanałowym, ekstrakcjach, implantacji lub innych zabiegach wykonywanych w obrębie górnych zębów.
Brak bólu zęba nie wyklucza problemu stomatologicznego. Jednocześnie same objawy nie wystarczają do rozpoznania zębopochodnego zapalenia zatoki szczękowej.
Najważniejsze pozostaje indywidualne ustalenie przyczyny dolegliwości i dobranie leczenia do rozpoznania.
Wnioski z konferencji Centrum Medycznego MML i Medicover Stomatologia pokazują, że skuteczna diagnostyka coraz częściej wymaga spojrzenia wykraczającego poza granice jednej specjalizacji.
Źródło: materiały prasowe Centrum Medycznego MML i Medicover Stomatologia, konferencja „Wspólny pacjent – gdzie spotykają się laryngolog i stomatolog?”, 17 października 2026 r.
Więcej informacji o działalności ośrodka: Centrum Medyczne MML.
Czytaj także:
Zdrowie jamy ustnej, nowoczesna diagnostyka i współpraca specjalistów różnych dziedzin medycyny mają istotne znaczenie dla skutecznego leczenia pacjentów. Zobacz również:
- Światowy Dzień Zdrowia Jamy Ustnej – zły stan uzębienia dzieci w Polsce – o profilaktyce stomatologicznej i dostępie do opieki dentystycznej.
- Polski ortodonta na światowej scenie. Dr Maciej Cićkiewicz prelegentem Invisalign EMEA Ortho Summit – o cyfrowym planowaniu leczenia interdyscyplinarnego.
- Interdyscyplinarność kluczem do lepszego wykorzystania kompetencji medyków w ochronie zdrowia – o znaczeniu współpracy różnych zawodów medycznych dla jakości i dostępności świadczeń.